بازدید کننده محترم ، عملیات ثبت اثر شما در حال انجام میباشد ، ممکن است به دلیل حجم فایل شما کمی ارسال فایلها زمان بگیرد لطفا تا دریافت کد پیگیری صبر نمایید.

Ar En

گفت و گو با علی داودی – مدیر دفتر شعر حوزه هنری/ جشنواره با «در کنار هم بودن» زنده است/ کرونا پرده از غفلت عجیب ما برداشته است

علی داودی طراح، گرافیست، شاعر و طنزپردازی است که در حال حاضرمدیر دفتر شعر حوزه هنری است، با او که صاحب کتاب های مجموعه غزل «نام تو»، مجموعه شعر سپید مقاومت «سوء تفاهم» و.... است و در دوره های مختلف، داور جشنواره های ادبی حوزه هنری بوده، درباره اهمیت برگزاری مهرواره «شعر و داستان جوان سوره» وجشنواره «شعر و داستان انقلاب» و شیوه جدیدی که کرونا بر برگزاری جشنواره ها تحمیل خواهد کرد به گفت و گو نشستیم.

تاریخ ارسال : 1399/5/7

آقای داودی به عنوان هنرمندی که سال ها در عرصه ادبی و خصوصا شعر فعالیت داشته و در ادوار مختلف داور جشنواره های ادبی بوده اید ، به نظر شما اصلا برگزاری چنین جشنواره هایی چه اهمیتی می تواند داشته باشد؟

ببینید، می شود کارکردهای مختلفی را برای جشنواره ها واز جمله جشنواره های شعر و داستان حوزه هنری برشمرد اما به نظرم مهمترین کارکردهای جشنواره این است که چند موضوع را به صورت همزمان و توامان پوشش می دهد، موضوعاتی مانند کشف و معرفی استعدادها، پرداختن به اولویت های فرهنگی ، حمایت از قشرهنرمند و ایجاد فضایی برای تعامل آنها با یکدیگر، این ها به نظرم مهمترین دلایلی است که با برگزاری یک جشنواره ، سازمان برگزار کننده سعی می کند به این اهداف برسد اما اینکه تا چه حد در هر کدام از این زمینه ها موفق باشد به برنامه ریزی و آشنایی مدیران به حیطه کاری‌شان برمی گردد.

یکی از موضوعاتی که در این چند ماهه به ویژه بعد از شیوع کرونا در زمینه برگزاری جشنواره ها درباره اش بحث می شود و معمولا به عنوان اولین راه حل هم مطرح می‌شود این است که بیاییم جشنواره را در فضای مجازی برگزار کنیم، یعنی یک فراخوان برای برگزاری بدهیم و یک افتتاحیه و اختتامیه مجازی و جشنواره ای برگزار شود، به نظر شما آیا صرف برگزاری یک ارتباط در فضای مجازی می تواند کارکردهای واقعی برگزاری جشنواره را به دنبال داشته باشد؟

نکته ای که من بر آن تاکید می کنم این است که ورود و حضور ما در فضای مجازی، مختص به یک دوره چند ماهه نیست، یعنی اینطور نیست که ما ازچند ماه قبل وارد فضای مجازی شده باشیم ، ما سال هاست که آرام آرام قدم به این فضا گذاشته ایم و اکنون ما را احاطه کرده است اما مسئله اصلی این است که کرونا این فضا را به صورت «واقعی» به ما نشان داده، من به عنوان شاعری که ارتباط خوبی با فضای مجازی ندارد ، متوجه این موضوع هستم که در این عرصه جا مانده ایم ، شاید اگر ارتباط بهتری داشتیم می توانستیم با مخاطبانمان بسیار بهتر و بیشتر در ارتباط باشیم.

 اما درباره جشنواره مجازی ؛ به این موضوع معتقدم که درعین حال که چاره ای جز برگزاری جشنواره در فضای مجازی وجود ندارد اما به هر حال این جا یک خلأ بسیار مهم احساس می شود، یک جای خالی بزرگ، که می شود اسمش را گذاشت خلأ دورهمی، خلأ گعده ، خلأ هم نفس شدن.

در جشنواره ها یکی از کارهایی که صورت می گرفت دور هم جمع شدن افراد و حتی بازدید آنها ازمکان های مختلف و یا حضور در دوره های آموزشی فشرده سه یا چهار روزه بود. الان می شود دوره های آموزشی و شرکت در مراسم را خیلی راحت در فضای مجازی برگزار کرد اما آن دیدار و هم نشینی چه می شود؟ چیزی که حتی بیشتر از صرف نشستن در کلاس های آموزشی، برای نویسندگان و شعرایی که از شهرها و مکان های مختلف شرکت می کردند ، جشنواره را زنده می کرد. دیدارهای دورهمی خودش برکاتی داشت که جشنواره مجازی آن را ندارد.

جان هنر، ارتباط است و بدون ارتباط، هنر زنده نیست، ممکن است در رد این ادعا بگویند هنری که از از پیشینیان به ما رسیده است که الان دیگر زنده نیست اما به این مسئله توجه ندارند که این ها نهایتاً توسط یک آدم زنده روایت می شود ، شما ببینید  شرکت در جلسه مثنوی خوانی چه حس و حالی دارد و اینکه مثنوی را تنها بخوانی چه حالی دارد، الان شاید یک لایو – ارتباط زنده تصویری - بتواند حتی از یک جشنواره پرمخاطب تر باشد اما مسئله تنها پرمخاطب بودن نیست، آن حس کنار هم بودن هم خیلی اهمیت دارد.

در شرایط بهداشتی - اقتصادی فعلی می توان جشنواره را در فضای مجازی برگزار کرد اما باید اقتضائاتش را شناخت ، البته به نظر من همین تنگناها و ورود به فضاهای مجازی می تواند بر فضای فرهنگی ما تاثیرات مثبت بگذارد.

مثلا چه تاثیراتی می تواند داشته باشد؟

به نظر من اتفاقی مثل کرونا باید مسئولان فرهنگی را هوشیار کند که خودشان را بسنجند که در فرهنگ و برنامه ریزی فرهنگی و در حیطه خودشان و سازمانشان چه قدر نقش ایفاء کرده اند و به فرض، اگر آنها نبودند چه کم و کاستی ای بوجود می آمد؟ آنها باید بیندیشند که اگر موثر نبوده اند-  که به نظر می رسد نبوده اند- ،  آیا «ایده»شان اشتباه بوده یا «نحوه اجرایشان» که در این فضا، امکان تاثیرگذاری ندارند و آن وقت است که می توانند به سمت اصلاح بروند.

فضای مجازی پارامترهای خاص خودش را دارد و ارزش‌گذاری در آن بسیار پیچیده است، این فضا، فضای بسیار آزادانه تری نسبت به فضای واقعی است ، به نظر من اتفاق کرونا – منظورم بیماری نیست بلکه تاثیرش بر فرهنگ وهنر است- سال هاست که شروع شده و تنها تفاوت شرایط کنونی این است که الان در اوج است، قرنطینه از ده یا بیست سال پیش شروع شده است اما حالا واقعیت صریح را داریم می بینیم،  در بسیاری از جشنواره ها ما در یک سالن می توانستیم همه چیز را کنترل کنیم اما الان، مدیر دیگر آن سالن را ندارد که حتی رفت و آمد افراد را کنترل کند.

به نظرم ما باید با فضای مجازی آشنا شویم ، کرونا پرده از غفلت عجیب ما برداشته است ، اگر ما نخواهیم وارد این فضا شویم حداکثر تا یک یا دوسال آینده کنار می رویم ، الان ببینید اساتید بزرگی که افتخار ما و بعضا از قله های ادبیات فارسی هستند به واسطه نبودن در فضای مجازی کنار رفته اند و افراد کم سن و سال، ولی آشنا و فعال در فضای مجازی دارند می تازند.

البته باید پیش‌تر از اینها، حداقل در شرایط اقتصادی بهتر، این قرنطینه حقیقی و حقیقت پیش‌بینی می شد و و زیرساخت ها آماده می شد چرا که در شرایط معیشتی سخت ، فرهنگ تا حدودی از اولویت حمایت سازمانی خارج می شود و به همان نسبت به فعالیت فردی روی می آورد که طبیعی ترست در این فضا ، هنرمندان واقعا خود خودشان هستند و کار خودشان را می کنند و کمتر در قید دوستی و همکاری و تعارفات استاد- شاگردی و .. هستند.

من معتقدم که ما باید پرقدرت وارد این فضا شویم اما می گویم که آن فضای جشنواره ای «در کنار هم بودن» هم نباید به فراموشی سپرده شود.

 

یادآور می‌شود هفدهمین مهرواره «شعر و داستان جوان سوره» برگزار شده و به زودی نتایج آن اعلام می‌شود ودوازدهمین جشنواره «شعر و داستان انقلاب» نیز در مرحله داوری است.